دوره و شماره: دوره 1، شماره 1، تابستان 1403، صفحه 1-72 

تأثیر ورزش های انفرادی و گروهی بر اجرای تکلیف دوگانه در سالمندان

صفحه 1-12

نسترن عسگری، حسن خلجی، جلیل مرادی

چکیده زمینه و هدف: سالمندی معمولاً با بیماری‌های پرخطر و طولانی‌مدت همراه است که بر کیفیت زندگی آنها اثر می‌گذارد. بروز بیماری‌های عصبی مزمن، مانند زوال عقل، اختلالات شناختی و دیگر بیماری‌ها در جمعیت سالمندان روبه افزایش است؛ بنابراین هدف از تحقیق حاضر تأثیر ورزش‌های انفرادی و گروهی بر اجرای تکلیف دوگانه در سالمندان است.
مواد و روش­ها: روش پژوهش از نوع علی-مقایسه‌ای و جامعه آماری، سالمندان شهر اراک بودند که از بین آنها 102 سالمند 60 تا 70 سال به‌طور هدفمند انتخاب و در این مطالعه شرکت نمودند. شرکت­کنندگان در سه گروه سالمندان فعال در ورزش انفرادی (34 نفر)، سالمندان فعال در ورزش گروهی (34 نفر) و سالمندان غیرفعال (34 نفر) تقسیم شدند. برای سنجش تکلیف دوگانه، از آزمون‌های شناختی-حرکتی استفاده شد. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس یک‌راهه و آزمون تعقیبی توکی به وسیله نرم‌افزار SPSS تجزیه‌وتحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد عملکرد سالمندان فعال در رشته‌های گروهی و انفرادی در تکلیف دوگانه، نسبت به افراد غیرفعال بهتر بود (0/05≥P) اما بین ورزش انفرادی و گروهی تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد (P≥0.05).
نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد ورزش گروهی و انفرادی باعث بهبود تکلیف دوگانه در سالمندان می‌شود؛ بنابراین می‌توان پیشنهاد کرد که برای بهبود سلامتی سالمندان، ورزش به صورت گروهی یا انفرادی در برنامه هفتگی آنها قرار گیرد.

اثربخشی گروه درمانی یالوم بر آشفتگی شناختی ورزشکاران سالمند

صفحه 13-22

فرشته عموزاده، امین جمشیدی، عاطفه اسدزاده، حسین امیدی

چکیده زمینه و هدف: در این پژوهش اثربخشی گروه‌درمانی یالم بر آشفتگی شناختی ورزشکاران سالمند بررسی شد.
مواد و روش‌ها: جامعه آماری این پژوهش ورزشکاران سالمند استان لرستان بود که نمره‌های آن‌ها در آزمون آشفتگی شناختی یک انحراف معیار بالاتر از میانگین بود. از این جامعه 40 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایشی و کنترل گمارده شدند. ابزار مورداستفاده، مقیاس آشفتگی شناختی ماسون (2001) بود. طرح پژوهش از نوع شبه تجربی با پیش‌آزمون، پس‌آزمون، پیگردی با گروه کنترل بود، که پس از انتخاب تصادفی، گروه آزمایش یک روز بعد از پیش‌آزمون مداخله درمانی (گروه‌درمانی یالوم) را به مدت 10 جلسه 90 دقیقه‌ای و یک بار در هفته دریافت کرد. یک روز بعد از اتمام مداخله از هر دو گروه پس‌آزمون به عمل آمد و یک ماه بعد از اجرای پس‌آزمون آزمون پیگیری اجرا شد. به منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و t مستقل استفاده شد.
یافته­ ها: نتایج نشان داد که تفاوت معنی­دار در میانگین نمرات گروه آزمایش و کنترل وجود دارد و گروه‌درمانی یالوم موجب کاهش آشفتگی شناختی گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است و این سودمندی در پیگیری نیز همچنان تداوم داشت.
نتیجه‌گیری: گروه‌درمانی یالوم درمانی مؤثر برای آشفتگی شناختی در ورزشکاران سالمند است و می‌توان از آن به عنوان روش درمانی در این افراد استفاده کرد.

تأثیر یک دوره تمرینات تنفسی یوگا بر شاخص های تنفسی سالمندان غیرفعال

صفحه 23-34

زهرا یوسف وند، مصطفی بهرامی

چکیده سالمندی، بروز علائم و مشکلات تنفسی و تأثیر منفی بر شاخص‌های ریوی را بدنبال دارد. فعالیت ورزشی بعنوان خط درمان و پیشگیری برای بهبود، عملکرد شاخص‌های تنفسی و قدرت عضلات درگیر در تنفس محسوب می‌شود. بنظر می‌رسد تا کنون مطالعه‌ای در ارتباط با تمرینات تنفسی یوگا (پرانایاما)بر شاخص‌های عملکرد ریوی (FVC، FEV1 و FEV1/FVC) مردان سالمند انجام نگرفته است. هدف: با توجه به نقش فعالیت بدنی بر بهبود عملکرد ریه، هدف پژوهش حاضر، تاثیر 8 هفته تمرینات تنفسی یوگا (پرانایاما) بر عملکرد ریوی مردان سالمند غیرفعال بود. مواد و روش‌ها: در این تحقیق ۲۴ مرد سالمند با دامنه سنی ۶۰-۷۰ سال به روش نمونه‌گیری انتخابی در دسترس و هدفدار به دو گروه کنترل و تمرین تنفسی )هر گروه 12 نفر)، تقسیم شدند. برنامه تمرینی شامل 8 هفته تمرینات تنفسی یوگا (پرانایاما) با تکرار سه جلسه در هفته انجام شد. آزمون عملکرد ریوی شامل حجم‌های ریوی بود که قبل از شروع مداخله و بعد از آن مورد ارزیابی قرار گرفت. داده‌ها‌ توسط روش تحلیل واریانس با استفاده از نرم افزار SPS 21 در سطح معناداری ≥0.05 P در نظر گرفته شد. نتایج پژوهش نشان داد، 8 هفته تمرینات تنفسی یوگا سبب افزایش معنادار (001/0=P) FVC و (001/0=P) FEV1در پس آزمون گروه تجربی شد. همچنین FEV1/FVC در پس آزمون گروه تجربی افزایش یافت اما معنادار نبود (878/0=P). علاوه بر این در متغیرهای اندازه‌گیری شده گروه کنترل، تغییر معناداری نسبت به پیش آزمون مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: تمرینات تنفسی یوگا، با تقویت عضلات تنفسی احتمالا می‌تواند سبب بهبود عملکرد ریه در مردان سالمند گردد.

تدوین مدل ساختاری تأثیر اوقات فراغت اساتید بازنشسته بازگشت به کار دانشگاه‌های استان مرکزی با تأکید بر فعالیت بدنی بر قصد ترک شغل از طریق فرسودگی شغلی

صفحه 35-45

سهیل اقبالی زاده، صدف نقش جواهری

چکیده زمینه و هدف: ورزش و فعالیت بدنی به‌عنوان عامل مهم در گذران اوقات فراغت افراد بازنشسته، نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت جسمانی و روانی آنان داشته و درنتیجه بهبود شرایط کاری را در پی خواهد داشت. لذا هدف این پژوهش بررسی تأثیر اوقات فراغت اساتید بازنشسته بازگشت به کار دانشگاه‌های استان مرکزی با تأکید بر فعالیت بدنی بر قصد ترک شغل از طریق فرسودگی شغلی است.
مواد و روش‌ها: این پژوهش از نظر هدف کاربردی است و از لحاظ ماهیت و روش یک پژوهش علی است. جامعه آماری این پژوهش به تعداد 320 نفر و حجم نمونه طبق فرمول کوکران 174 نفر از اساتید بازنشسته مجدد دعوت به کارشده در دانشگاه‌های استان مرکزی است. از روش پیمایشی و ابزار پرسشنامه برای جمع‌آوری داده‌های پژوهش استفاده شده است. برای فعالیت بدنی اوقات فراغت از پرسشنامه گودین و شفرد، برای فرسودگی شغلی از پرسشنامه رییس و زانتانپولو و برای قصد ترک شغل از پرسشنامه سیشور استفاده شده است.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که فعالیت بدنی اوقات فراغت بر فرسودگی شغلی تأثیر منفی دارد و فرسودگی شغلی بر قصد ترک شغل تأثیر مثبت دارد. فعالیت بدنی اوقات فراغت بر قصد ترک شغل از طریق فرسودگی شغلی تأثیر منفی دارد.
نتیجه‌گیری: می‌بایست برنامه‌ای از سوی دانشگاه‌ها تنظیم گردد تا با مشارکت فعال اساتید بازنشسته در فعالیت‌های اوقات فراغت و فعالیت‌های بدنی و ورزشی، فرسودگی شغلی مرتبط با سن را کاهش دهد و آنان کمتر به فکر ترک شغل و دانشگاه‌ها باشند. ازاین‌رو می­توان از حضور ارزشمند این اساتید باسابقه نهایت بهره در راستای علم و پیشرفت دانشجویان برد.